Thủy điện là năng lượng đến từ sự chuyển động của nước. Những dòng sông, thác nước chảy xiết và sóng trên biển được sử dụng để quay tua-bin tạo ra điện. Thủy điện có nguồn gốc từ Hy Lạp cổ đại, nơi các nhà máy nước được sử dụng để nghiền lúa mì thành bột.
Hoạt động này đã tiếp tục diễn ra trong nhiều năm và một số nhà máy nước vẫn còn hoạt động ở Anh! Thủy điện đã được sử dụng trong hơn một thế kỷ và là nguồn năng lượng tái tạo chính thống đầu tiên. Hiện tại, 30-40% năng lượng tái tạo của Vương quốc Anh đến từ thủy điện. Năng lượng từ nước được đo bằng megawatt (MW).

Phụ lục bài viết
Nhà máy thủy điện hoạt động như thế nào?
Vì cần nước để có thể sản xuất năng lượng nên các nhà máy thủy điện luôn được đặt gần nguồn nước. Có 4 loại nhà máy thủy điện chính:
- Đập – đây là loại nhà máy thủy điện phổ biến nhất. Trong trường hợp này, một con đập được sử dụng để dẫn nước qua tuabin một cách có kiểm soát.
- Lưu trữ bằng máy bơm – trong phương pháp này, nước được di chuyển giữa các hồ chứa ở các độ cao khác nhau để cung cấp điện theo yêu cầu.
- Dòng sông – phương pháp này cần dòng nước chảy liên tục vì dòng nước tự nhiên được sử dụng để tạo ra điện khi nó đi qua.
- Sức mạnh thủy triều – như bạn có thể mong đợi; điều này sử dụng sức mạnh của thủy triều và sóng để tạo ra năng lượng.
Ở từng loại Nhà máy Thủy điện; chuyển động của nước, dù là tự nhiên hay nhân tạo, đều được sử dụng để làm quay tua-bin cung cấp năng lượng cho máy phát điện – do đó tạo ra điện!
Nhà máy thủy điện lớn nhất thế giới là Tam Hiệp, nằm trên sông Dương Tử ở Trung Quốc. Tam Hiệp rộng 1,4 dặm và cao 185 mét. Điều đó có nghĩa là nó rộng bằng 528 chiếc xe buýt hai tầng và cao bằng 37 con Hươu cao cổ trưởng thành!
Thủy điện hoạt động như một nguồn tài nguyên tái tạo như thế nào?
Nước được coi là nguồn tái tạo vì chu trình nước bổ sung một cách tự nhiên cho nguồn nước ngọt của thế giới. Tuy nhiên, nước ngầm – nước hiện diện dưới bề mặt Trái đất – đang giảm dần. 97% nước trên hành tinh của chúng ta là nước mặn.

Ưu điểm và nhược điểm của Thủy điện là gì?
Một số người cho rằng thủy điện không hoàn toàn có thể tái tạo được nên không phải là lựa chọn tốt nhất để tạo ra năng lượng nếu chúng ta muốn có một tương lai bền vững. Có những lập luận được đưa ra ủng hộ và phản đối việc thủy điện bền vững như thế nào. Chúng tôi đã tập hợp một số điểm thảo luận chính ở đây:
Thuận lợi:
- Nước là nguồn năng lượng tái tạo vì nó xuất hiện tự nhiên.
- Thủy điện có thể rất dễ đoán – thủy triều sẽ luôn chảy và nước sẽ vẫn là một phần lớn của hành tinh!
- Nó có thể tạo ra năng lượng và dừng lại nhanh chóng trong trường hợp có nhu cầu cao hoặc trường hợp khẩn cấp.
- Máy phát điện thủy điện có tuổi thọ khoảng 100 năm và chi phí bảo trì rất thấp.
Nhược điểm:
- Chi phí xây dựng và thiết lập một hệ thống thủy điện có thể rất cao.
- Các hoạt động ở quy mô lớn hơn như đập và nhà máy điện lớn hơn có thể phá vỡ môi trường: cây cối có thể phải đổ, quang cảnh bị thay đổi và nhiệt độ của nguồn nước tự nhiên có thể thay đổi.
- Việc xây dựng những con đập lớn và nhà máy điện cũng có thể dẫn đến việc hàng nghìn người phải di dời và phải rời bỏ nhà cửa, di dời. Đây là trường hợp của đập Tam Hiệp ở Trung Quốc, ước tính đã khiến 1,2 triệu người phải di dời.
- Các hoạt động quy mô nhỏ hơn như ‘chạy trên sông’ sẽ có sản lượng thay đổi ồ ạt tùy thuộc vào lượng mưa.
Bất chấp những tác động tiêu cực đến môi trường, thủy điện vẫn bền vững hơn năng lượng thu được từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch, nguyên nhân gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu. Hãy dành thời gian thảo luận với trẻ về việc liệu Thủy điện có thực sự bền vững hay không. Đây là một chủ đề tuyệt vời để giới thiệu khái niệm tranh luận trong lớp học và ở nhà!
Vai trò của thủy điện trong nền kinh tế Việt Nam
Trên hành trình phát triển của nền kinh tế Việt Nam, thủy điện là một mắt xích quan trọng không thể thiếu trong bức tranh toàn cảnh. Vừa góp phần quan trọng trong việc đảm bảo cung cấp năng lượng, thúc đẩy phát triển bền vững, vừa giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

Thủy điện cung cấp nguồn điện năng ổn định và liên tục, đóng góp đến gần 29% sản lượng điện của Việt Nam, phục vụ các ngành sản xuất, dịch vụ và đời sống của các hộ gia đình. Sự ổn định của thủy điện giúp giảm thiểu nguy cơ thiếu điện, đảm bảo hoạt động của các doanh nghiệp cũng như cơ sở hạ tầng. Là nguồn năng lượng tái tạo, có sẵn của tự nhiên, việc tận dụng hiệu quả nguồn năng lượng này góp phần rất lớn vào việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, gimr thiểu sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch vốn đang phải nhập khẩu thêm từ nước ngoài.
Hệ thống sông ngòi phong phú là điều kiện thuận lợi để mở rộng và phát triển thủy điện trong tương lai. So với các loại năng lượng hóa thạch, thủy điện ít gây ô nhiễm môi trường hơn, giảm khí nhà kính và các khí thải độc hại, bảo vệ môi trường sống, giảm tác động biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, việc xây dựng các nhà máy thủy điện tại các con sông còn giúp Việt Nam phát triển kinh tế vùng sâu vùng xa, tạo công ăn việc làm và thúc đẩy kinh tế tại địa phương, đưa điện đến với bản làng, hiện đại hóa đất nước. Chúng ta hãy cùng nhau điểm tên các nhà máy thủy điện ở Việt Nam:
5 nhà máy thủy điện lớn nhất nước ta
Nhà máy thủy diện Sơn La
Địa điểm: Sông Đà; Xã Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La.
Các thông số kỹ thuật chính: Dung tích hồ chứa: 9,26 tỉ m3. Số tổ máy: 6 tổ máy (400 MW/tổ máy). Tổng công suất lắp đặt: 2.400 MW. Sản lượng điện trung bình năm 9,4 tỉ kWh.
Nhà máy thủy điện Sơn La là nhà máy thủy điện lớn nhất Đông Nam Á, nhà máy thủy điện có công suất lớn nhất ở Việt Nam, được xây dựng từ cuối năm 2005, đến năm 2012 công trình này chính thức được đi vào hoạt động. Sản lượng điện hàng năm của nhà máy thủy điện Sơn La ước tính gần bằng 1/10 sản lượng điện quốc gia.

Nhà máy thủy điện Hòa Bình
Địa điểm công trình: Sông Đà; TP Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
Các thông số kỹ thuật chính: Dung tích hồ chứa: 9,45 tỉ m3. Số tổ máy: 8 tổ máy (240 MW/tổ máy). Tổng công suất lắp đặt 1.920 MW. Sản lượng điện trung bình năm: 8,16 tỉ kWh.
Trước khi có nhà máy thủy điện Sơn La, nhà máy thủy điện Hòa Bình là nhà máy thủy điện lớn nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á, do Liên Xô giúp đỡ xây dựng và vận hành. Nhà máy thủy điện Hòa Bình được đi vào hoạt động từ năm 1994, là một trong những biểu tượng “Vinh quang Việt Nam”.

Nhà máy thủy điện Lai Châu
Địa điểm công trình: Sông Đà; Xã Nậm Hàng, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu.
Các thông số kỹ thuật chính: Dung tích hồ chứa 1,215 tỉ m3. Số tổ máy: 3 tổ máy (400 MW/tổ máy). Tổng công suất lắp đặt 1.200 MW. Sản lượng điện trung bình năm 4,67 tỉ kWh.
Khởi công xây dựng từ đầu năm 2011, nhà máy thủy điện Lai Châu đi vào hoạt động cuối năm 2016, sớm hơn 1 năm so với Quốc hội đề ra. Nhà máy thủy điện Lai Châu vừa có vai trò cung cấp năng lượng đóng góp vào lưới điện quốc gia, vừa có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an ninh quốc phòng khu vực Tây Bắc.
![]()
Nhà máy thủy điện Yaly
Địa điểm công trình: Sông Pô Kô phụ lưu sông Sêsan; Xã Ialy, huyện Chư Păh (tỉnh Gia Lai) và huyện Sa Thầy (tỉnh Kon Tum).
Các thông số kỹ thuật chính: Dung tích hồ chứa: 1,037 tỉ m3. Số tổ máy: 4 tổ máy (180 MW/tổ máy). Tổng công suất lắp đặt 720 MW. Sản lượng điện trung bình năm 3,68 tỉ kWh.
Là một trong những nhà máy thủy điện lớn nhất Tây Nguyên, Nhà máy thủy điện Yaly là công trình thủy điện ngầm lớn nhất Việt Nam, đã có đóng góp rất lớn vào an ninh năng lượng quốc gia khi đi vào hoạt động từ năm 1996. Hồ chứa nước Yaly cũng là một địa điểm có phong cảnh tuyệt vời.

Nhà máy thủy điện Huội Quảng
Địa điểm công trình: Sông Đà; Xã Khoen On, huyện Than Uyên, tỉnh Lai Châu; Xã Chiềng Lao, huyện Mường La, tỉnh Sơn La.
Các thông số kỹ thuật chính: Dung tích hồ chứa: 184,2 triệu m3. Số tổ máy: 2 tổ máy (260 MW/tổ máy). Tổng công suất lắp đặt: 520 MW. Sản lượng điện trung bình năm: 1,90 tỉ kWh.
Nhà máy thủy điện Huội Quảng là nhà máy thủy điện ngầm đầu tiên do Việt Nam thiết kế, máy phát điện được đặt ngầm trong núi. Đây là công trình lớn thuộc quy hoạch bậc thang trên hệ thống sông Đà sau thủy điện Sơn La, Hòa Bình, Lai Châu. Tận dụng được nguồn nước với dung tích lớn 1,7 tỷ m3 nước của hồ thủy điện Bản Chát.

Và đó là top 5 nhà máy thủy điện lớn nhất nước ta, các nhà máy thủy điện hoạt động ngày đêm nhằm đáp ứng đủ nhu cầu sử dụng điện của toàn nền kinh tế và đời sống. Phát triển ngành thủy điện là phát triển ngành năng lượng bền vững, giảm thiểu các tác động xấu đến môi trường tự nhiên so với các nhiên liệu hóa thạch khác.
Thủy điện ít gây ô nhiễm khí nhà kính và các khí thải độc hại, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực dẫn đến biến đổi khí hậu và sự đa dạng của hệ sinh thái. Việc duy trì mô hình phát triển bền vững dựa trên thế mạnh thủy điện sẽ đồng nghĩa với việc bảo vệ nguồn tài nguyên và môi trường cho thế hệ tương lai.
Tuy nhiên, cần nhận thức rõ ràng hơn trong việc quản lý và phát triển bền vững các dự án thủy điện. Việc xây dựng các công trình thủy điện cần tuân thủ các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường và đảm bảo sự tham gia của cộng đồng địa phương để đảm bảo rằng các dự án này không gây ảnh hưởng tiêu cực đến cảnh quan, sinh thái và đời sống của người dân.
Tóm lại, vai trò của thủy điện trong nền kinh tế Việt Nam là vô cùng quan trọng và không thể thiếu. Sự kết hợp giữa việc tận dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên, đảm bảo an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường sẽ giúp đưa đất nước ngày càng gần hơn đến mục tiêu phát triển bền vững và thịnh vượng.
Nếu bạn cần thiết bị lường đo điện chính hãng, uy tín
Lidinco là công ty cung cấp các loại thiết bị đo lường điện uy tín nhập khẩu trực tiếp với giá cạnh tranh. Các sản phẩm đều được bảo hành theo chính sách hãng, tư vấn kỹ thuật tận tình.
Ngoài ra, Lidinco còn cung cấp các loại thiết bị phân tích, đo lường viễn thông, vật tư nhà máy, công nghiệp, thiết bị giáo dục, thiết bị SMT và các loại thiết bị chuyên dụng khác.
Công Ty TNHH Đầu Tư Phát Triển Cuộc Sống
Địa chỉ: 487 Cộng Hòa, Phường 15, Quận Tân Bình, TPHCM, Việt Nam
Điện thoại: 028 3977 8269 / 028 3601 6797
Di động: 0906 988 447
Email: sales@lidinco.com
Xem thêm: Hồ quang điện