3

Máy soi hành lý sân bay là gì?

Trong bối cảnh ngành hàng không phát triển mạnh mẽ, vấn đề đảm bảo an ninh tại các sân bay ngày càng trở nên quan trọng. Hàng triệu lượt hành khách và hàng hóa được vận chuyển mỗi ngày đòi hỏi phải có hệ thống kiểm tra nhanh chóng, chính xác và an toàn. Chính vì vậy, máy soi hành lý sân bay đã trở thành thiết bị không thể thiếu tại các sân bay trên toàn thế giới.

Máy soi hành lý sân bay là thiết bị sử dụng công nghệ tia X (X-Ray) để quét và tạo hình ảnh bên trong hành lý mà không cần mở vali hay túi xách. Nhờ đó, lực lượng an ninh có thể nhanh chóng phát hiện các vật dụng nguy hiểm như dao, súng, chất nổ, pin lithium không đúng quy định hoặc các vật phẩm bị cấm mang lên máy bay.

Không chỉ được sử dụng trong sân bay, hiện nay máy soi hành lý còn được ứng dụng rộng rãi tại:

• Nhà ga đường sắt
• Bến xe
• Cảng biển
• Tòa nhà chính phủ
• Trung tâm thương mại
• Nhà máy
• Khu công nghiệp
• Sự kiện đông người

Nguyên lý hoạt động của máy soi hành lý sân bay

Máy soi hành lý hoạt động dựa trên nguyên lý phát tia X xuyên qua hành lý.

Quy trình hoạt động gồm các bước:

Đưa hành lý lên băng tải

Hành khách đặt hành lý lên băng chuyền của máy.

Phát tia X

Khi hành lý đi qua buồng quét, nguồn phát tia X sẽ chiếu xuyên qua toàn bộ vật thể.

Thu tín hiệu

Các đầu thu phía đối diện sẽ ghi nhận lượng tia X xuyên qua từng vật liệu.

Xử lý hình ảnh

Máy tính xử lý tín hiệu và hiển thị hình ảnh màu trên màn hình.

Mỗi loại vật liệu sẽ có màu sắc khác nhau:

• Màu cam: vật liệu hữu cơ (thực phẩm, giấy, quần áo, chất nổ…)
• Màu xanh dương: kim loại
• Màu xanh lá: vật liệu hỗn hợp
• Màu đen: vật liệu có mật độ rất cao

Nhờ sự khác biệt màu sắc, nhân viên an ninh có thể nhanh chóng nhận biết các vật thể bất thường.

Cấu tạo của máy soi hành lý sân bay

Một máy soi hành lý hiện đại thường bao gồm các bộ phận sau:

Nguồn phát tia X

Đây là bộ phận quan trọng nhất, tạo ra chùm tia X có năng lượng phù hợp để xuyên qua hành lý.

Thông thường:

• 100 kV
• 140 kV
• 160 kV
• 180 kV
• 200 kV

Tùy từng dòng máy.

Hệ thống đầu dò (Detector)

Đầu dò có nhiệm vụ thu nhận tia X sau khi xuyên qua hành lý.

Số lượng detector càng nhiều thì hình ảnh càng sắc nét.

Băng tải

Băng tải giúp vận chuyển hành lý qua khu vực quét.

Tốc độ thường từ:

• 0,2 m/s
• 0,3 m/s
• 0,4 m/s

Máy tính xử lý hình ảnh

Phần mềm chuyên dụng sẽ:

• Hiển thị ảnh
• Phóng to
• Thu nhỏ
• Đảo màu
• Tăng độ tương phản
• Phân tích vật liệu
• Lưu dữ liệu

Màn hình hiển thị

Thông thường sử dụng:

• LCD 21 inch
• LCD 24 inch
• Màn hình Full HD

Một số hệ thống cao cấp sử dụng màn hình kép giúp quan sát rõ hơn.

Các công nghệ được tích hợp trên máy soi hành lý sân bay

Công nghệ Dual Energy

Đây là công nghệ phổ biến nhất hiện nay.

Máy sử dụng hai mức năng lượng tia X để phân biệt vật liệu.

Ưu điểm:

• Phân loại vật chất chính xác
• Nhận diện chất hữu cơ
• Phân biệt kim loại
• Hạn chế nhầm lẫn

Công nghệ AI nhận diện vật thể

Những dòng máy thế hệ mới đã tích hợp trí tuệ nhân tạo.

AI có thể:

• Phát hiện súng
• Dao
• Chất nổ
• Pin lithium
• Bình xịt
• Chất dễ cháy

Khi phát hiện vật khả nghi, hệ thống sẽ tự động:

• Khoanh vùng
• Báo động
• Hiển thị cảnh báo

Công nghệ CT Scanner

Một số sân bay lớn đã triển khai máy soi CT tương tự máy chụp cắt lớp y tế.

Ưu điểm:

• Hình ảnh 3D
• Xem từ nhiều góc
• Phát hiện vật thể bị che khuất
• Độ chính xác rất cao

Vai trò của máy soi hành lý sân bay

Đảm bảo an toàn hàng không

Đây là mục tiêu quan trọng nhất.

Máy giúp phát hiện:

• Vũ khí
• Chất nổ
• Dao kéo
• Hóa chất nguy hiểm
• Pin không đạt chuẩn

Tăng tốc độ kiểm tra

So với việc mở từng vali để kiểm tra, máy soi giúp:

• Giảm thời gian
• Tăng lưu lượng hành khách
• Giảm ùn tắc

Hạn chế sai sót

Hình ảnh rõ nét cùng phần mềm AI giúp giảm đáng kể sai sót trong quá trình kiểm tra.

Giảm chi phí nhân lực

Một máy soi hiện đại có thể thay thế nhiều bước kiểm tra thủ công.

Các loại máy soi hành lý sân bay phổ biến

Máy soi hành lý xách tay

Kích thước đường hầm:

• 5030
• 6040
• 6550

Ứng dụng:

• Kiểm tra balo
• Túi xách
• Vali nhỏ

Máy soi hành lý ký gửi

Đường hầm lớn:

• 10080
• 100100
• 150180

Dùng để soi:

• Vali lớn
• Thùng hàng
• Hàng hóa xuất nhập khẩu

Máy soi hàng hóa công nghiệp

Có khả năng kiểm tra:

• Pallet
• Container nhỏ
• Kiện hàng lớn

Thường dùng trong:

• Logistics
• Hải quan
• Kho vận

Những tiêu chí lựa chọn máy soi hành lý sân bay

Kích thước đường hầm

Cần lựa chọn phù hợp với loại hành lý cần kiểm tra.

Ví dụ:

• 5030 phù hợp văn phòng
• 6040 phù hợp sân bay nhỏ
• 100100 phù hợp hành lý ký gửi

Độ phân giải

Độ phân giải càng cao thì khả năng phát hiện vật nhỏ càng tốt.

Khả năng xuyên thép

Thông thường:

• 30 mm
• 34 mm
• 38 mm
• 40 mm

Khả năng xuyên thép càng lớn thì càng kiểm tra được vật thể dày.

Chế độ hiển thị

Nên ưu tiên máy có:

• Zoom liên tục
• Hiển thị đa màu
• Đảo màu
• Làm nổi vật thể
• Đánh dấu vùng nghi ngờ

Phần mềm AI

Đây là xu hướng mới giúp:

• Tăng độ chính xác
• Giảm phụ thuộc vào kinh nghiệm người vận hành

Các thương hiệu máy soi hành lý nổi tiếng

Hiện nay trên thị trường có nhiều thương hiệu uy tín như:

• Smiths Detection
• Rapiscan Systems
• Nuctech
• Astrophysics Inc.
• Leidos
• Safeway Inspection System
• Gilardoni
• CEIA

Các hãng đều cung cấp nhiều dòng máy từ quy mô nhỏ đến hệ thống kiểm tra an ninh sân bay quốc tế.

Quy trình kiểm tra hành lý bằng máy soi sân bay

Thông thường quy trình diễn ra như sau:

Bước 1: Hành khách đặt hành lý lên băng tải.

Bước 2: Máy tự động quét tia X.

Bước 3: Hình ảnh hiển thị trên màn hình.

Bước 4: Nhân viên đánh giá.

Bước 5: Nếu phát hiện bất thường sẽ yêu cầu mở hành lý để kiểm tra trực tiếp.

Toàn bộ quá trình chỉ mất vài giây.